Yatlar için mevzuat güncellemeleri
Resmî kaynakları — bayrak devleti idareleri, Red Ensign Group Yat Kuralı, IMO, ILO, IACS ve başlıca klas kuruluşlarını — takip ediyor, her bildirimi kendi cümlelerimizle kısaca özetleyip orijinal kaynağa bağlantı veriyoruz. Yayın tarihine göre, en yeniden eskiye sıralanır.
Isle of Man — Isle of Man Ship Registry
3 güncellemeManx Shipping Notice 054 (Rev. 5): Red Ensign Group Yacht Code & Isle of Man LY3 National Annex
Isle of Man Gemi Sicili, REG Yat Kodu ile LY3 Ulusal Eki'ni bir araya getiren MSN-054'ün 5. revizyonunu yayımlamıştır. Duyuru, REG Yat Kodu Bölüm A'nın 24 metre ve üzeri ticari yatlara nasıl uygulandığını belirlemektedir. Revizyon, eşdeğer kılavuz bindirme düzenlemelerine ilişkin güncellenmiş rehberlik içermekte olup belgelenmiş risk değerlendirmesi gerektirmektedir.
Manx Shipping Notice 033: Pleasure Vessel Manning
MSN-033, SOLAS Bölüm V Kural 14'ü uygulayarak Isle of Man Gemi Sicili'nin 24 metre ve üzerindeki özel yatlar için zorunlu asgari donanım gerekliliklerini belirlemektedir. Yeterince donatılmadan denize açılmak Merchant Shipping (Manning and STCW) Regulations kapsamında bir suç teşkil etmektedir. Tablolardan sapmak isteyenlerin belgelenmiş bir eşdeğer emniyet değerlendirmesi tutması gerekmektedir.
Bermuda — Bermuda Shipping and Maritime Authority
3 güncellemeBermuda Guidance Notice 2026-08 – LRIT and EPIRB Guidance
20 Ağustos 2026'da yayımlanan bu bildiri, Bermuda bayraklı gemilerdeki LRIT ve EPIRB ekipmanlarına ilişkin gereksinimleri bir araya getirmektedir. SOLAS V/19-1 uyarınca 300 GT ve üzeri gemiler için LRIT'in zorunlu olduğunu teyit etmekte, test raporlarının Bermuda Deniz Operasyon Merkezine bildirilmesini düzenlemektedir. Uluslararası seferde 300 GT üzeri Bermuda bayraklı yatların LRIT kayıtlarını doğrulaması gerekmektedir.
Bermuda Guidance Notice 2026-02 - Guidance on SSAS Tests
19 Şubat 2026'da yayımlanan bu bildiri, SOLAS XI-2/6 kapsamında Gemi Güvenlik Alarm Sistemi (SSAS) test gereksinimlerini açıklığa kavuşturmaktadır. Yıllık uçtan uca test yapılmasını ve BSMA'ya en az 3 iş günü önceden bildirim yapılmasını şart koşmaktadır. ISSC sahibi büyük Bermuda bayraklı yatların bu bildirimi yıllık ISPS programına dahil etmesi gerekmektedir.
United Kingdom — Maritime and Coastguard Agency (MCA)
3 güncellemeMSN 1905 (M+F) Amendment 5 ships' medical stores
13 Ağustos 2026'da yayımlanan MSN 1905 Değişiklik 5, İngiltere bayraklı gemilerde bulundurulması zorunlu tıbbi malzeme asgari gereksinimlerini güncellemekte olup, önceki Değişiklik 4'ün yerini almaktadır. Notice; gemi tipi ve faaliyet bölgesine göre gerekli ilaç, pansuman malzemesi ve ekipmanları detaylandıran ekler içermektedir. İşletmecilerin gemideki stokları ve DMLC tıbbi tedarik listelerini yeni eklerle karşılaştırması gerekmektedir.
MGN 711 (M) The Merchant Shipping (Port State Control) Regulations 2026
Bu Deniz Rehberlik Notu (MGN), Paris Liman Devleti Kontrolü Mutabakat Muhtırası'nı İngiliz hukukuna aktaran 2026 Ticaret Gemisi (Liman Devleti Kontrolü) Yönetmeliği'ni (SI 2026/563) açıklamaktadır. Önceki MSN 1832 Değişiklik 1'in yerini almış olup, taslak statüsü kaldırılarak 22 Temmuz 2026'da nihai hale getirilmiştir. Notice; gemi sahipleri, acenteler, işletmeciler, kaptanlar, gemi adamları, kılavuz kaptanlar ve liman idarelerine yönelik olup, İngiltere limanlarına uğrayan gemilerin Paris MOU rejimi kapsamında nasıl denetleneceğini belirlemektedir.
Poland — Urząd Morski w Gdyni (regional maritime office)
2 güncellemeZarządzenie Nr 20 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 6 sierpnia 2026 r. w sprawie ustanowienia strefy bezpieczeństwa dla kabli eksportowych morskiej farmy wiatrowej Baltic Power
Gdynia Deniz Dairesi Direktörü, Baltic Power açık deniz rüzgar çiftliğinin ihraç kabloları etrafında bir güvenlik bölgesi oluşturan 20 Sayılı Zarządzenie'yi yayımlamıştır. Yönerge, denizaltı ihraç kablolarını korumak amacıyla tanımlanan koridor içinde seyir ve demirlemeyi kısıtlamaktadır. Polonya kıyısı boyunca seyreden yatlar dahil geçiş yapan gemilerin işaretlenmiş güvenlik bölgesine uyması gerekmektedir.
Zarządzenie porządkowe Nr 15 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 30 czerwca 2026 r. w sprawie sposobu nakładania i uiszczania kar FuelEU
Gdynia Deniz Dairesi Direktörü'nün 15 Sayılı Zarządzenie porządkowe'si, (AB) 2023/1805 sayılı Tüzük kapsamında FuelEU cezalarının uygulanması ve FuelEU uygunluk belgelerinin düzenlenmesi usulünü belirlemektedir. Bu esas olarak FuelEU Maritime kapsamına giren büyük ticari/charter yatları ilgilendirmektedir. Kapsama giren gemiler için FuelEU belgelendirmesiyle ilgilenen DPA'ların bu yönergedeki yerel usulü not etmesi gerekmektedir.
Lloyd's Register (LR)
2 güncellemeLR-validated SEA Index® extends CO₂ certification to the whole recreational yachting sector
Yacht Club de Monaco öncülüğünde geliştirilen ve Lloyd's Register tarafından doğrulanan SEA Index® CO2 emisyon değerlendirme metodolojisi, kapsamını süperyatların ötesine taşıyarak tüm gezi teknesi pazarını kapsayacak şekilde genişletmiştir. Bu, resmi bir sınıflandırma kuralı değişikliği olmamakla birlikte, artan sayıda üretim yatını çevresel uyum takibi kapsamına almaktadır.
LR introduces new wind propulsion and ergonomics rules to support decarbonisation and crew safety (Notice No. 5 to LR's July 2025 rule sets)
Lloyd's Register, kural setine 5 No'lu Bildirim yayımlayarak yeni WAPS (rüzgar destekli tahrik sistemleri) notasyonlarını ve EASE (ergonomik tasarım) notasyonunu tanımlamıştır. Ayrıca mevcut RIGGING notasyon tanımı da revize edilmiş olup; bu notasyon, DynaRig ve geleneksel yelkenli teknelerin sınıflandırılmasına ilişkin gereklilikleri belirlemektedir. RIGGING notasyonu özellikle rüzgarı birincil enerji kaynağı olarak kullanan yeni inşa yelkenli süperyatlar için doğrudan önem taşımaktadır.
ClassNK (Nippon Kaiji Kyokai)
2 güncellemeOn 29 June 2026, Technical Rules and Guidance were partly amended
ClassNK, Teknik Kural ve Kılavuzlarında gövde, makine, ekipman ve survey konularını kapsayan bir dizi değişiklik yayımladı. Yatlar açısından önemli olan kalemlerden biri, cam elyaf takviyeli plastik (FRP/composite) ürünler için referans standartlarının güncellenmesidir. Ayrıca tüm gemi tiplerine uygulanabilen meyil deneyi kılavuzunda da güncellemeler yapılmıştır.
On 25 December 2025, Technical Rules and Guidance were partly amended
ClassNK, Teknik Kural ve Kılavuzlarında geniş kapsamlı bir değişiklik paketi yayımladı. Yatlar açısından en dikkat çekici kalem, çok gövdeli (multihull) teknelere ilişkin gerekliliklerin güncellenmesidir; bu, katamaran tipi yatları doğrudan ilgilendirmektedir. Paket ayrıca ışıklıklar için mekanik dayanım testi gerekliliklerini de kapsamaktadır.
Bahamas — Bahamas Maritime Authority
3 güncellemeMN080 – Inspection and Testing of Automatic Sprinkler Systems
Deniz Bildirisi 80 (v1.2, 12 Haziran 2026 itibarıyla yürürlükte), SOLAS Bölüm II-2 veya HSC Kodu kapsamında zorunlu otomatik sprinkler ve su sisi sistemlerine yönelik BMA muayene ve test rejimini belirlemektedir. Sistem yaşına ve test sonuçlarına bağlı kademeli test yaklaşımı ile su kalitesi numunelemesi ve raporlama getirmektedir. Yolcu Gemisi Emniyet Sertifikası veya HSC Kodu sertifikası taşıyan Bahama bayraklı yatlar için somut test yükümlülükleri doğmaktadır.
MN108 – Hatches, Lifting Appliances and Anchor Handling Winches
Deniz Bildirisi 108 (v1.1, 6 Mayıs 2026), 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren SOLAS Bölüm II-1, Kural 3-13'ü uygulamaya koymaktadır. Tenderler ve borda dışı teçhizatın indirilip kaldırılmasında kullanılan vinç/davitleri kapsam içine almakta, beş yıllık yük testi döngüsü getirmektedir. SOLAS sertifikasına sahip ve 1000 kg SWL üzerinde kaldırma teçhizatı bulunan Bahama gemilerine uygulanmaktadır.
British Virgin Islands — Virgin Islands Shipping & Maritime Authority
2 güncellemeMarine Circular 02/2026 - Fraudulent Documentation in Maritime Matters
11 Haziran 2026'da yayımlanan bu sirküler, tescil veya mürettebat işlemleri için sunulan sahte pasaportlar ve sahte sertifikalarla ilgili son olayları duyurmaktadır. VISMA'nın sıfır tolerans politikasını yinelemekte, belgelerin resmi kanallar üzerinden bağımsız doğrulanmasını şart koşmaktadır. Yat yöneticilerinin mürettebat sertifikaları ve gemi belgelerine ilişkin durum tespitini sıkılaştırması gerekmektedir.
Marine Circular 01/2026 - Virgin Islands Registered Yachts Engaged in Trade
VISMA tarafından 26 Mayıs 2026'da yayımlanan bu sirküler, 24 metre ve üzeri BVI tescilli özel yatların, tam ticari tescile geçmeden AB sularında yılda 84 güne kadar charter yapmasına imkan tanıyan "Yacht Engaged in Trade" (YET) programını oluşturmaktadır. Uygun yatların REG Yat Kodu, MLC 2006, MARPOL, ISM ve ISPS'e uyması gerekmektedir. Charter yaparken yat "ticari yat" sayılır ve en fazla 12 yolcu taşınabilir.
Cayman Islands — Maritime Authority of the Cayman Islands
2 güncellemeGuidance Note CIGN 04/2026 (Rev.1.0) — Additional Voluntary Flag Notations for Yachts
Cayman Adaları Denizcilik Otoritesi (MACI), Red Ensign Group (REG) Yat Kuralı'na ulusal bir ek getirerek yatlara, REG Kuralı'nın zorunlu asgari şartlarının üzerinde güvenlik standartlarını gösteren gönüllü "İlave Gönüllü Bayrak Notasyonları" verilmesine imkân tanıdı. Şu anda beş notasyon mevcut: Fire Safety+ (500GT altı yatlarda yaşam ve hizmet mahallerinde sprinkler koruması), Passive Fire Protection+ (500GT altı kısa menzilli yatlarda gelişmiş yapısal yangın sınırlandırması), Survivability+ (500GT altı kısa menzilli yatlarda hasar stabilitesi uygunluğu), Seaworthiness+ (IMO Sağlamlık Kuralı'ndaki şiddetli hava kriterine uygunluk) ve Weight Growth+ (hafif gemi ağırlığının %5'ini aşan stabilite marjı). MACI, sonradan uygulamanın daha maliyetli olması nedeniyle armatörlerin ve teknik danışmanlarının bu notasyonları yeni inşa şartnamesi aşamasında değerlendirmesini önermektedir. Notasyonlar tamamen gönüllüdür ve zorunlu REG Yat Kuralı şartlarını değiştirmez.
Shipping Notice 01/2025 (Rev 01) — The Carriage of Additional Guests on Private Yachts
Cayman Adaları Denizcilik Otoritesi (CISR), 4 Eylül 2025 tarihli bu Deniz Bildirisi ile özel kullanımdaki (ticarete konu olmayan) büyük yatlar ve yolcu yatlarında normal yolcu sayısının üzerinde "ilave misafir" taşınmasına ilişkin düzenleyici çerçeveyi güncellemiştir. Bildiri, 2022/04 sayılı Rehber Notu'nun yerini almakta olup artık kıyıdan ISM Kod yönetimi altındaki gemiler için önceden süre sınırlı muafiyet alma zorunluluğunu kaldırmaktadır: 500 GT üzeri büyük yatlar CISR muafiyeti olmaksızın 36 kişiye kadar, yolcu yatları ise 60 kişiye kadar seyredebilmektedir. Demirde küçük etkinlikler için (misafirlerin yatın kendi tenderleriyle tek seferde karaya çıkarılabildiği durumlarda) muafiyet gerekmemekte, büyük etkinlikler için ise ayrıntılı risk değerlendirmesi ile CISR muafiyeti gerekmeye devam etmektedir. Armatör, işletmeci ve kaptanların ISM kapsamında önceden hazırlanmış bir risk değerlendirmesi bulundurması ve liferaft/can yeleği kapasitesi gibi ek can güvenliği gereksinimlerini karşılaması gerekmektedir.
ABS (American Bureau of Shipping)
2 güncellemeABS Rules for Building and Classing Yachts, January 2026 – Notices and General Information: Rule Change Notice (Part 3, Hull Construction and Equipment)
ABS, Yatların İnşası ve Sınıflandırılması Kurallarının Ocak 2026 baskısı için resmi Kural Değişikliği Bildirimini yayımlamıştır. Gövde İnşası ve Ekipman kapsamında; güverte/bölme tanımlarının netleştirilmesi, yarı kapalı güvertelerdeki ambar ağızları için tasarım basıncının gözden geçirilmesi gibi değişiklikler yer almaktadır. Bu değişiklikler yeni inşa yat sözleşmeleri imzalayan tersaneler için doğrudan bağlayıcıdır.
ABS Rules for Building and Classing Yachts, January 2026 – Notices and General Information: Rule Change Notice (Part 4, Vessel Systems and Machinery)
Aynı ABS Ocak 2026 Yat Kuralları Bildiriminin Araç Sistemleri ve Makine kısmında; geri manevra tahrik gücünün teknenin maksimum geri hızıyla ilişkilendirilmesi gibi değişiklikler yer almaktadır. Ayrıca helikopter iniş alanlarında yangın söndürme sisteminin bayrak idaresi onayı gerektirmeden kabul edilebileceği netleştirilmiştir. Bu değişiklikler yeni yat projeleri için bağlayıcıdır.
Antigua and Barbuda — ADOMS (Dept. of Marine Services and Merchant Shipping)
2 güncellemeDoctors Appointed in Antigua and Barbuda to Conduct the UK ENG1 Seafarer Medical Exam
ADOMS, İngiltere bayraklı gemilerde ve mega yatlarda görev yapan mürettebat için gerekli UK ENG1 sağlık muayenesini gerçekleştirmeye yetkili ilk Antigua merkezli doktorların atandığını duyurmuştur. Bu, mürettebatın belgeyi yenilemek için yurt dışına seyahat etme ihtiyacını azaltmaktadır. Bu, sağlık sertifikasyonu şartında bir değişiklik değil, pratik bir operasyonel güncellemedir.
Marine Notice 2025-01: Marine Surveys in Antigua and Barbuda Waters that Impact Maritime Safety
ADOMS, Antigua ve Barbuda kara suları ile bitişik bölgesinde yeni bir fiber optik denizaltı kablo güzergâhı için hidrografik deniz araştırmaları yapıldığını bildiren bir Deniz Duyurusu yayımlamıştır. Araştırma gemisi, Montserrat ile Antigua ve Barbuda arasında tanımlanmış bir alanda 7/24 faaliyet göstermektedir. ADOMS, yat sahipleri/işletmecileri dahil tüm denizcilere çalışma alanından geniş mesafede seyretmelerini tavsiye etmektedir.
Bureau Veritas (BV)
2 güncellemeNR561 – Hull in Aluminium Alloys
Bureau Veritas, alüminyum alaşımlı gövdelere ilişkin NR561 kuralının yeni baskısını yayımlamış olup bu baskı 1 Aralık 2025'te yürürlüğe girerek 2022 baskısının yerini almıştır. Güncelleme; takviye elemanı uçlarındaki köşe kaynağı konumu ve aralıklı köşe kaynaklarında izin verilen maksimum aralık gibi kaynak detaylarında değişiklikler getirmektedir. Bu değişiklikler, alüminyum gövdeli BV sınıfı yatların gövde ölçülendirme yaklaşımını doğrudan etkilemektedir.
NR500 – Rules for the Classification and the Certification of Yachts
Bureau Veritas'ın yatların sınıflandırılması ve sertifikalandırılmasına ilişkin NR500 Kuralları, Ekim 2024 baskısı ile yürürlükte olmaya devam etmektedir. Bu kurallar, uzunluğu 100 metreyi aşmayan, çelik, alüminyum, kompozit veya ahşap gövdeli yatlara uygulanmaktadır. BV sınıfında yeni inşa veya kapsamlı refit sözleşmesi yapan armatör ve tersanelerin bu baskıyı esas almaları gerekmektedir.
DNV
3 güncellemeNow available: July 2025 edition of DNV class rules and documents for ship and offshore
DNV, gemi ve offshore sınıflandırması için 119 doküman içeren Temmuz 2025 kural baskısını yayımladı; bu baskı 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi. Değişiklikler arasında pervane/thruster gereksinimlerinin revizyonu, su jetleri kurallarının tam revizyonu ve alternatif yakıtlara ilişkin güncellemeler yer alıyor. DNV sınıflı her yatın armatör ve yöneticisinin bu genel güncelleme döngüsünün farkında olması gerekir.
New DNV Fleet-In-Service rules available from 14 June 2025
DNV'nin işletmedeki gemiler için güncellenen kuralları 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girmiş olup 14 Haziran 2025'ten itibaren erişime açılmıştır. Değişiklikler arasında çeşitli Planlı Bakım Sistemi şemalarının tek bir şema altında birleştirilmesi yer almaktadır. DNV, önümüzdeki on iki ay içinde tüm filo için sınıf sertifikalarını ücretsiz olarak yeniden düzenleyecektir.
Türkiye — Denizcilik Genel Müdürlüğü (T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı)
2 güncellemeISPS Duyuru (İran) — Türk Bayraklı Gemilerin İran Limanları, Kıyıları/Açıkları ve Hürmüz Boğazı'nda ISPS Kod Güvenlik Seviyesinin 3'e Çıkartılması
Türkiye Denizcilik Genel Müdürlüğü, İran'da yaşanan güvenlik olayları nedeniyle İran limanlarına uğrayacak, kıyılarında seyredecek ve Hürmüz Boğazı'nda seyredecek Türk bayraklı gemilerin ISPS Kod güvenlik seviyesinin 3'e (en yüksek seviye) çıkarıldığını duyurmuştur. Güvenlik Seviyesi 3, gemilerin en üst düzey önceden planlanmış güvenlik tedbirlerini uygulamasını gerektirir. Bu, güzergâhında İran suları veya Hürmüz Boğazı bulunan her Türk bayraklı yat tarafından zamana duyarlı ele alınmalıdır.
Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerden Kaynaklanan Kirliliğe Hazırlıklı Olma ve Müdahale ile İlgili Eğitim Seminerlerinin ve Tatbikat Programlarının Usul ve Esasları Hakkında Genelge
Türkiye Denizcilik Genel Müdürlüğü'nün 2022/10 sayılı Genelgesi, petrol ve diğer zararlı maddelerden kaynaklanan kirliliğe hazırlıklı olma ve müdahale ile ilgili eğitim seminerlerinin ve tatbikat programlarının usul ve esaslarını düzenlemektedir. Bu tür genelgeler, ilgili gemiler için periyodik petrol kirliliği müdahale eğitimi ve tatbikatını zorunlu kılarak Türkiye'nin OPRC yükümlülüklerini uygulamaya koymaktadır. Yat işletmecileri ve DPA'ların uygulanabilirliği teyit etmesi tavsiye edilir.
ILO — Maritime Labour Convention, 2006 (as amended)
2 güncelleme2025 Amendments to the Code of the Maritime Labour Convention, 2006, as amended (MLC, 2006), adopted by the 113th International Labour Conference
MLC Özel Üçlü Komitesi'nin Beşinci Toplantısında kabul edilen yeni değişiklik paketi, 6 Haziran 2025'te 113. Uluslararası Çalışma Konferansı'nda onaylanmıştır. Değişiklikler; denizcilerin ilk kez "kilit işçi" olarak tanınmasını, gemide şiddet ve tacize karşı korumanın güçlendirilmesini ve karaya çıkış haklarının genişletilmesini içermektedir. Değişikliklerin 23 Aralık 2027'de yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Amendments of 2022 to the Code of the Maritime Labour Convention, 2006, as amended (MLC, 2006) — entry into force
Özel Üçlü Komite tarafından 2022'de kabul edilen MLC, 2006 Yasası'na ilişkin sekiz değişiklik, 23 Aralık 2024'te yürürlüğe girmiştir. Değişiklikler; terk edilmiş denizcilerin geri gönderilmesi, ücretsiz kaliteli içme suyu sağlanması, acil tıbbi bakım gereken denizcilerin süratle karaya çıkarılması ve gemide makul bedelli internet erişimi gibi alanları kapsamaktadır. Bu yükümlülükler MLC kapsamındaki büyük yatlara da uygulanmaktadır.
Red Ensign Group Yacht Code (REG Code), Part A — covers UK, Cayman, IoM, Bermuda, Gibraltar, BVI
2 güncellemeREG Yacht Code Guidance Information 2024/1, Amendment 01 — Implementation Date Change for Stability and Fire Safety Requirements
Red Ensign Group, sektörden gelen sorular üzerine, Temmuz 2024 REG Yat Kodu'nda yer alan iki gereksinimin uygulama tarihlerini netleştiren bir Rehber Bilgi yayımlamıştır. Rehber, tender garajlı teknelere ilişkin stabilite kriterlerini ve pasif yangın koruması gereksinimlerini, inşa sözleşmesi 1 Temmuz 2025'ten önce imzalanan tekneler için geçici olarak uygulama dışı bırakmaktadır. Yeni inşa yat sözleşmesi imzalayan gemi mühendislerinin hangi standardın uygulandığını takip etmesi gerekmektedir.
Red Ensign Group Yacht Code, Part A — July 2024 Edition
Red Ensign Group, 2019'dan bu yana ilk büyük revizyonu olan güncellenmiş REG Yat Kodu'nu yayımlamış ve bu revizyon 1 Temmuz 2024'te yürürlüğe girmiştir. 24 metre ve üzeri, ticari amaçla kullanılan yatlara uygulanan Bölüm A; batarya sistemleri, bordadan çalışma sistemleri ve yangın söndürme cihazı montajı gibi konularda yeni hükümler eklenmiştir. Temmuz 2024 baskısı altı REG Kategori 1 sicilinde (İngiltere, Cayman, Man Adası, Bermuda, Cebelitarık, BVI) uygulanmaktadır.
RINA
1 güncellemeRules for the Classification of Yachts – 2024 Edition (restructured into Parts A–F)
RINA, yat sınıflandırma kurallarını kapsamlı biçimde yeniden yazarak 1 Temmuz 2024'te yürürlüğe koymuştur. Daha önce özel yatlar için RES.6/E ve ticari yatlar için RES.23/E olarak yayımlanan kural setleri, artık altı uyumlu bölüm (A-F) halinde birleştirilmiştir. Bu, RINA'nın yat kural çerçevesinde son yıllardaki en kapsamlı yeniden yapılanmasıdır.